Zamanı hızlandırmak ne güzel olurdu. Ama biz yaşlanmadan… Sadece yapmak istediklerimizin sonuçlarını önceden görebilseydik. Mesela; bu şehrin merkezini arabalardan arındırsak ve sadece yayaların kullanımına açsak neler olacak, gerçekten şehirliler mutlu olacak mı? Raylı sistemlerin, uçakların her bir parçasının birbirleriyle ve çevreleriyle etkileşiminin sonuçlarını önceden kestirebilsek ve senaryoları önceden görsek, kazaları engelleyebilsek? Tehlikeli işlerde arıza tespit için, tamir için insanları göndermek yerine suretlerde denemeler yapsak, zaman neler getiriyor orada görsek?

Tüm bunlara bilimsel bir yanıt: Dijital ikiz teknolojisinden bahsediyoruz.

Dijital ikiz, fiziksel sistemlerin, cihazların, mekanların, makinelerin, araçların ve hatta insanların birebir özelliklerinin ve tüm bileşenlerinin yaşayan sanal bir kopyasının oluşturulmasıyla elde edilen dijital suretler. Aslın dijital bir gölgesi… Nerden çıktı bu fikir ve nasıl işimize yarayacak? Bunun en açık nedeni, geleceği şimdiden görme isteği. Büyük Veri, Veri Analizi, Nesnelerin İnterneti, Yapay Zeka teknolojileri ile birebir ilişkili. Yepyeni bir düzen kuracaksınız ya da kurulu düzeni bozacaksanız ya da  mevcudu yeni bir sistemle entegre edeceksiniz ya da sadece herhangi bir değişiklik yapacaksınız. Atacağınız bu yeni adımların sonuçlarını elinizdekinin dijital ikizinden öğrenebilirsiniz. Geleceği öne çekebilirsiniz. Sistemin hayatını hızlı çekimle izleyebilirsiniz. Sistemin işleyişini anlamak, bileşenler arasındaki etkileşimleri çözmek, denemeler yapmak, olursa ne olur yöntemiyle sonuçları erkenden görmek, bu doğrultuda kararlar alabilmek ve hatta yapay zeka teknolojisini de kullanarak sistemin algoritmalar yoluyla daha hızlı öğrenmesini sağlayarak size hiç düşün(e)mediğiniz öneriler sunulması için dijital ikiz kullanılıyor.

Aklınıza şöyle bir soru gelebilir; “Madem geleceği önümüze seriyor, madem her şeyi sanal bir ortamda deneyimleyip her türlü risk, maliyet ve zaman kayıplarından arınmış bir ortamda kararlar alabiliyorum, bu kadar büyük bir lüksü neden her sistem için kullanmayalım?” Sensörlerle donatılmış bir ana yapı, büyük veri ve IoT teknolojileri, gelişmiş simülasyon yetenekleri, veri analizi sistemleri, bulut ve uç veri işleme (cloud computing, edge processing) üç boyutlu modellemeler ve gelişmiş görüntüleme teknikleri gerçek anlamıyla dijital ikiz elde etmeyi mümkün kıldığı için an itibariyle her şeye uygulayalım diyebileceğimiz basit ve ucuz bir teknoloji değil. Bunun yanında, bu sistemlerin güvenliği de çok kritik bir konu. Bu sistemlere dışarıdan art niyetli erişimlerin engellenmesi çok hassas bir konu. Güvenliğin veri hırsızlığı ve siber atakların engellenmesi için ayrıca ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle dijital ikiz, şu an için, özellikle karmaşık, hata affetmeyen ve etkileşimin yüksek olduğu karşılığının alınabildiği sistemler üzerinde kullanılıyor. Her teknoloji gibi zamanla uygulama alanları artacak, maliyetleri azalacak ve yaygınlaşacak.

Çevresi ve parçalarıyla; bir anlamda bileşenleriyle sürekli etkileşim halinde olan özellikle karmaşık işlemler ve sistemler için bir etkinin sonuçlarının kestirilemediği yerlerde neredeyse gerçek zamanlı veriyle çıktıların ne olabileceğini bize gösteren ve “Ya böyle olsaydı ne olurdu?” sorularımıza cevaplar alabileceğimiz veya yürüyen sistemler üzerinde denediğimizde bize pahalıya mal olacak, zaman alacak ya da riskler içeren manevraların sonuçlarını görmek için esnek bir yapı sunar dijital ikiz.

Dijital ikiz sistemi, aslın ve dijital suretin anlık “bağlı” olduğu, neredeyse gerçek zamanlı veri alışverişi ile kurulmuş bir düzen. Ne kadar çok veri ve veri işleme kabiliyeti, o kadar doğru ve isabetli çıktılar.  Bu anlatımla; dijital ikiz, aslını geliştiriyor gibi dursa da burada birbirini besleyen iki sistem var; dijital ikiz üzerindeki denemelerde alınan sonuçlara göre asıl sistemde yapılan düzeltmeler sonucunda ortaya çıkan yeni veriler, dijital ikizin de bir üst noktaya taşınmasını sağlayarak birbirini geliştiren iki sistem ortaya koyuyor. Tahmin edebileceğiniz gibi; dijital ikizler şu ana kadar en çok uzay araştırmaları, doğalgaz ve petrol boru hatları, hava araçları gibi hatanın hem finansal olarak hem de insan hayatı/sağlığı açısından çok çok pahalıya mal olduğu, harcanan zamanın hiçbir şekilde telafi edilemeyeceği ve çok fazla etkileşimin gerçekleştiği büyük ve karmaşık sistemler için kullanıldı, yeni gelişen teknolojilerle kazanılan yeni yeteneklerle kullanılmaya devam ediyor. Dijital ikizin uygulamasının yapıldığı ve yaygınlaşacağını öngördüğümüz birincil alanlar ise üretim, şehir planlama, enerji, sağlık, ulaştırma ve yapı endüstrileri olarak karşımıza çıkıyor.

Peki, neleri kolaylaştıracak?

  • Ürün(nesne), üretim(proses) ya da sistemleri sürekli iyileştirmeyi;
  • Yeni fikirleri, gerçek riskleri, zaman kayıplarını ve maliyetleri üzerine almadan, deneyip sonuçlarını görmeyi;
  • Yüksek maliyetli bakım – onarım için dijital ikiz üzerinden irdeleyerek nedenleri tespit etmeyi;
  • Sürekli öğrenen sistemden veriye dayalı hızlandırılmış öneriler almayı.

Bunlar da,

  • Karlılığı arttırmada,
  • Maliyetleri düşürmede,
  • Daha iyi tasarımlar yapmada,
  • Versiyon arttırmada, bir üst modele geçmede hızlanmada,
  • Ürün geri çağırma risklerinin azaltılmasında, dolayısıyla müşteri memnuniyetinin ve marka itibarının sağlanmasında,
  • Kaliteyi arttırmada,
  • Yeni ürünü piyasaya daha düşük maliyetle, daha hızlı sunmada,
  • Bakım ve tamirde hem hızlanmada hem maliyetleri düşürmede hem de insan güvenliğini sağlamada vb. birçok konuda ilerlememize yardım edecek.

Dijital ikiz teknolojisi, Gartner tarafından 2017 ve 2018 yılları için en önde gelen 10 teknoloji arasında değerlendiriliyor. Siz ne dersiniz? Doğru kurulum ve etkin analizle dijital ikizle başarabileceklerimiz çok etkileyici değil mi? Peki, sizin de dijital bir ikinizin mümkün olduğunu söylesek?..

 

 

 

 

Recommended Posts

Aramak için bir kelime yazın

X

Arkadaşınızla paylaşın.