Yapay zeka alanı akıl almaz bir hızla gelişmektedir. Pek çok farklı alanda daha önce hayal dahi edilemeyen ilerlemeler kaydedilmektedir. Doğal dil işleme sayesinde kişisel asistanlar, çeviri sistemleri, sosyal medya analizleri, otomatik chatleşme robotları, ve daha niceleri gelişmektedir.

Ses tanıma, muhakeme, öğrenen algoritmalar ve büyük veri analizi ile, oyun teorisi ve benzeri yaklaşımlarla, yapay zekanın neredeyse çözemeyeceği bir alan, problem kalmadı veya pek yakında kalmayacak sanki.

Görüntü işleme diğer çok önemli bir alan. Çok hızlı gelişmektedir. Stanford Üniversitesi bu alanda epeyce liderlik yapmaktadır. Fei Fei Li’nin alttaki konuşmasını mutlaka dinleyin, izleyin, ibret alın.

Fei Fei Li bugün Google’da çalışmaktadır. Görüntülerdeki, videolardaki nesneleri, kişileri, olayları tanımak son derece önemli ve değeri yüksek bir konu. Tabii ki Facebook için de çok önemli bir konu. Paylaşılan resimlerdeki kişileri tanımak, onları da bizlere arkadaş veya içerik olarak önermek, reklam gelirlerini artıracak, kullanıcıları daha uzun süreler sistemde tutacak.

Görüntü işleme alanında bazı konuları biraz daha yakından inceleyelim:

Güvenlik mi Mahremiyet mi?

Terör bahanesi ile her yere kamera takılmaktadır. Bazı ülkelerde vatandaşlara soruyorlar. Bazılarında hiç sormaya gerek duymuyorlar. Bir suçluyu yakalamak önemli mi? Kesinlikle evet. Toplumu tehdit eden bir potansiyeli erken tespit etmek önemli mi? Tabii ki. Peki, bunun için sürekli herkesi ve her yeri sürekli izleyelim mi? Görüntüleri kaydedelim mi? ‘Big Brother’ senaryosu olmaz mı? O verilere kimler erişebilecek? Güvenlik dışında hangi amaçlarla kullanılacak?

Almanya’da polis bir yüz tanıma teknolojisi testi yapmaya karar verdi. (haberi)

Almanya’da bunun üzerine büyük bir veri mahremiyeti tartışması başladı. Acaba nasıl sonuçlanacak?

Kolaylık mı Manüel İşlemler mi?

El kol hareketlerimizi algılayan, kedimizin hareketlerini algılayan, eve gelip gelmediğimizi algılayan, kapımızın önüne kimlerin geldiğini anlayan, buna yönelik olarak hayatımızı kolaylaştıran teknolojileri istemez miyiz? Tabii ki isteriz, kim istemez ki? Evinizde hiç kamera var mı? Kendinizi nasıl hissediyorsunuz? Cep telefonunuzdaki ve laptopunuzdaki kamera ve mikrofon açık mı kapalı mı? Ne dersiniz?

Kolaylık için bunlara hep katlanacak mıyız? Katlanmamak için işleri illa ki manüel yapıp, teknolojiye sırtımızı mı çevireceğiz? Yok mu bunun bir arası…

Verim mi İstihdam mı?

Görüntü işleme sürücüsüz araçlar için en kritik teknolojidir. Araçlar yolları, trafiği, insanları, engelleri, trafik işaretlerini algılayabilmeli ki, otonom bir şekilde hareket edebilsin. Buna benzer başka örnekler endüstride de yaşanacak. Kalite kontrol, sayım, ve benzeri bazı işlemler insan gözüyle yapılan bazı işlemler, yapay zeka ile yapılacak olursa, bugün o işleri yapan insanlar ne yapacak? Tüm şoförler işsiz mi kalacak? Gözetim kamera görüntülerini inceleyen güvenlik görevlilerin tümü işsiz mi kalacak? Verimi sürekli artıracağız. Karanlık fabrikaları kuracağız. Ama çalışanları yeni döneme hazırlayabilmeli, onlara farklı yetkinlikler kazandırmalı, farklı yeteneklerinden yararlanmalıyız.

Aklımıza gelen tek çare UBI (Universal Basic Income) yani koşulsuz temel ücret mi? Sanki bu iyi bir çözüm değil gibi.

Aynısı Data için geçerli…
Kanseri çözelim mi sağlık verileri mahremiyetini koruyalım mı? İkisini bir arada yapmak mümkün olmaz mı?

Aynısı genetik için geçerli…
Bebek Hastalıklarını ana rahminde ayıklayabilirsek, iyi olmaz mı? Aynı teknoloji ile istediğiniz bebeği katalogdan seçebilecek hale gelebiliriz. İster miyiz? Sanki bazılarımız ‘Evet’ der gibi… Mümkün hale gelirse, mutlaka yapanlar olacaktır. Sonunda ucube veya ölümcül bebekler elde etmek de olsa, bazıları için bu riske girmeye değer olacaktır…

Yaşlanmanın getirdiği hastalıkları çözelim mi? Evet, kesinlikle. Hepsini çözersek, yaşlanmayı yavaşlatabilir, durdurabilirsek, ebediyen genç kalabilir miyiz? Belki evet. Ölümsüz olalım mı? Kıyametin ve dolayısıyla dinlerin yıkılışı anlamına gelir. Buna hazır mıyız? Sadece zenginlere ve güçlü olanlara yönelik bir teknoloji mi olacak?

Tedavi teknolojileri aynı zamanda doping olarak da kullanılabilir. Serbest bırakalım mı? Hayır. Nasıl kontrol edeceğiz? Bilim kontrollerden hep bir adım ileride olacak. Nasıl fark kapanacak?

Zor konular. Bundan dolayı daha çok diyalog lazım, daha çok etik lazım, daha çok farkındalık, bilinç, merak ve çözüm önerilerine ihtiyaç var. Bunu da gündeme getirmek bizim işimiz…

Recommended Posts

Aramak için bir kelime yazın

X

Arkadaşınızla paylaşın.