Kategori: Bilim

2014 yılındaki TED konuşmasının sonunda PlanetLabs şirketinden William Marshall oldukça basit ama bir o kadar da etkileyici bir soru sordu: Eğer dünyanın tüm yüzeyini her gün izleyip, fotoğraflayabilseydiniz, bu bilgiyle ne yapardınız?

Bu soru ve getirdiği cevaplar, Silikon vadisinde küçük bir garajdan başlayıp, Şubat 2017 itibarı ile dünyanın en büyük özel uydu filosuna sahip olan PlanetLabs şirketinin hikâyesini anlatmaktadır.

Modern Uyduların Problemleri

Marshall TED konuşmasına Apollo projesi astronotlarının çektiği o ünlü “Mavi Misket” fotoğrafını göstererek başladı. Fotoğrafta Dünya; mavi, kahverengi ve beyaz renkli bir top gibi simsiyah uzayda asılı duruyordu.

Şekil 1. Mavi Misket (Blue Marble), Apollo 17 [1]

Marshall bu fotoğraftaki bir eksikliği bize işaret etti. Mavi misket fotoğrafı durağandı, fakat dünya her gün değişen dinamik bir yerdi. Buna rağmen, modern teknolojinin bel kemiği olan uydu sistemleri bu değişimi takip etmede yavaş kalmaktadır. Üstelik günümüzde kullanılan uydular oldukça büyük, pahalı ve yavaştır. Örneğin, Iridium iletişim şirketinin, Motorola şirketine yaptırıp, 1997 yılından 2017 Ocak ayına dek 95 tanesini yörüngeye oturttuğu uyduların kütlesi ortalama 690 kg. Enerji toplamak için kullandığı güneş panelleri de hesaba katılırsa toplam büyüklüğü 5 metre ve uyduyu dünyanın yörüngesine götürecek olan rokete sadece 1 tane sığmaktadır.

Şekil 2. Iridium iletişim uydusu üretimi [2]

Üstelik bu uyduların elektronik ve görüntüleme sistemleri eski ve pahalıdır, bunun sonucunda elde ettiğimiz görüntüler hep aylar öncesinden kalmadır. Bu sorunlara çare olmak amacıyla PlanetLabs; ucuz, küçük ve çok sayıda uydular üretme amacıyla kurulur.

Minyatür Uydular

PlanetLabs’ın ürettiği “Güvercin” ismi verilen bu minyatür uydular, 10×10×30 cm boyutlarındadır ve toplamda 4 kg ağırlığa sahip olan kameralar ve bir anten taşımaktadır.

Şekil 3. Güvercin uydusu [3]

Güvercin tipi uydular, ticari uydulara oranla 10 kat daha fazla çözünürlüğe sahiptir. PlanetLabs şirketi minyatür uydulardan yüzlercesini, yani “uydu sürülerini” aynı yörüngeye oturtmak istemektedir. Güvercin tipi minyatür uydular, dünyanın etrafında alçak bir yörünge izlerlerken bir yandan da güneşe göre sabit durmaktadır. Bu sayede dünya altlarında dönerken, kameraları aşağıdaki dünyayı sürekli olarak fotoğraflayabilir.

Şekil 4. Güvercin sürüsü uydular [4]

Planetlabs’ın Amaçları

İnsan uygarlığı artık üstel bir ilerleyişe girmiştir: Şehirlerin devleşmesi ile gezgenin coğrafyası hızlıca değişmektedir. Nüfusun artması ile ormanlar tarım arazilerine dönüşmektedir, su kullanımı arttıkça akarsular ya kurumakta ya da kirlenmektedir. Bu gezegendeki sürdürülebilir insan varoluşunu sağlamak için dünyanın ve iklimin değişimini iyi analiz etmek gerekir. Güvercin tipi uydular ile PlanetLabs şirketi, dünyadaki değişimin gün be gün izlenebileceği bir gelecek vaat etmektedir.

Şekil 5. Güvercin uydusu ile fotoğraflanan, Kaliforniya’da bir taşkın [5]

Bu sayede uydu görüntüleme bilgisine herkesin erişebileceği bir gelecekte, gıda ve su güvenliği, şehirleşme ve kirlilik gibi değişkenlerin günlük olarak izlenmesi amaçlanmaktadır. PlanetLabs şirketi elde edeceği bu yoğun uydu fotoğrafı bilgisini halka açmayı planlamakta ve veri uygulamaları ile birleştirmeyi hayal etmektedir. Uzayın ve uzay verisinin demokratikleşmesini amaçlayan PlaneLabs şirketi önümüzdeki yıllarda adından sıkça söz ettirecek gibi görünüyor.

Kişisel Yorum

Oldukça gelecek vaat eden bir girişim, fakat uzayın kirletilmesi ve yörünge çöplüklerine katkısı da olabilir.

Kaynaklar

[1] https://www.nasa.gov/content/blue-marble-image-of-the-earth-from-apollo-17
[2] https://www.iridium.com/
[3] http://space.skyrocket.de/doc_sdat/dove-3.htm
[4] http://space.skyrocket.de/doc_sdat/flock-1.htm
[5] https://www.planet.com/gallery/colusa-20170211/

İlgili Yazılar

Yorum Yapın

Arama yapın